Ατρεύς, ο γενάρχης των Ατρειδών

Ο Ατρεύς ήταν βασιλιάς των Μυκηνών, γενεαλογούμενος ως γιος του Πέλοπα και της Ιπποδάμειας, αδελφός του Θυέστη, σύζυγος της Αερόπης, πατέρας του Αγαμέμνονα και του Μενελάου και ιδρυτής της δυναστείας των Ατρειδών, που βασίλεψε στις Μυκήνες. Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, όταν στις Μυκήνες επρόκειτο να οριστεί νέος βασιλιάς αυτής τη φορά ένας από τους Πελοπίδες, και ο Θυέστης, ανάμεσα τους υποψηφίους, πρότεινε να αναγνωριστεί βασιλιάς αυτός που είχε στην κατοχή του την «χρυσή προβειά», ο Ατρεύς που την είχε στην κατοχή του έσπευσε να συμφωνήσει με τον αδελφό του βέβαιος για το αποτέλεσμα χωρίς την υποψία για δόλο.

Ατρεύς, ο γενάρχης των Ατρειδών

Όμως ο Θυέστης, που διατηρούσε ερωτική σχέση με την γυναίκα του αδελφού του, την έπεισε αν την του δώσει τη χρυσή προβειά, την παρουσίασε και πέτυχε να στεφθεί αυτός βασιλιάς των Μυκηνών. Ο Δίας, που δεν μπορούσε να δεχθεί την αδικία, έστειλε τον Ερμή στον Ατρέα λέγοντας του να βάλει στοίχημα το βασίλειο ότι την άλλη μέρα θα βγει ο ήλιος από τη Δύση. Ο Θυέστης δέχτηκε το στοίχημα και το έχασε, αφού ο ήλιος έκανε το θέλημα του Δία, κατ’ εξαίρεσιν, να αλλάξει πορεία εκείνη την ημέρα. Έτσι ανέβηκε στο θρόνο ο Ατρεύς και ο Θυέστης εξορίστηκε.

Αργότερα, ο Ατρεύς,αφού ανακάλυψε την κρυφή σχέση του Θυέστη με την γυναίκα του, τον κάλεσε δήθεν να συμφιλιωθούν, και κατά το δείπνο του πρόσφερε ψημένες τις σάρκες των απιδιών του Θυέστη, που κρυφά τα είχε σφάξει και τα είχε διαμελίσει. Αφού ο Θυέστης έφαγε, ο Ατρεύς του έδειξε τα κεφάλια και τα χέρι από τα διαμελισμένα πτώματα και τότε ο Θυέστης κυριεύθηκε από φρίκη, ανέτρεψε το τραπέζι και έφυγε τρέχοντας, αφού καταράστηκε τους Ατρείδες να έχουν όλοι κακό τέλος.

Το όνομα του Ατρέα, που σημαίνει τον ατρόμητο, έχει διαβαστεί ήδη στην μυκηναϊκή γραφή. Η άγνωστη στην ομηρική Ιλιάδα μυθική εκδοχή για το αδελφικό μίσος και την καταραμένη γενιά, παραμυθιακά στοιχεία τυπικά και γνωστά από τους μύθους των Δαναού και Αιγύπτου, Ετεοκλή και Πολυνείκη κ.α., προδίδει το πως έβλεπαν οι Δωριείς ηγεμόνες της Αργολίδας τους προκατόχους της επικράτειας τους στους οποίους ήταν εύκολο να αποδώσουν μνήμες του ελληνισμού από βάρβαρα ήθη και εγκληματικές πράξεις, καθώς και από θεολογικά δόγματα και λατρευτικά τυπικά, που για τις ιστορικές κοινωνίες η σημασία τους δεν ήταν πια προσιτή.

Η παιδοθυσία και παιδοφαγία, που έμεινε παροιμιώδης με τα Θυέστεια δείπνα, είναι στοιχείο γνωστό και από τους μύθους του Κρόνου και του Λυκάονα, ενώ η χρυσή προβειά ως σύμβολο εξουσίας έχει σχέση όχι μόνο με το «χρυσόμαλλο δέρας» της Αργοναυτικής Εκστρατείας, αλλά και με την χρυσή βροχή στον μύθο της Δανάης και προέρχεται από την εποχή που επικρατούσαν οι «βασιλείς ποιμένες».

Η μεταβίβαση της εξουσίας απεικονίζεται με τη μεταβίβαση της προβειάς από τον Ατρέα στον Θυέστη με πρωτοβουλία της Αερόπης, που η διακριτικής της εξουσία, αναφέρεται στην μητριαρχική παράδοση, τη γνωστή όχι μόνο από την Ήρα ως μεγάλη κυρία του Άργους, αλλά και από τον μύθο της Ιώ , της Δανάης κ.α. Με το πατριαρχικό κριτήριο στη δωρική κοινωνία οι φορείς μιας τέτοιας εξουσίας ερμηνεύτηκαν σαν μοιχαλίδες, προδότρες, φόνισσες με κορυφαία ανάμεσα τους την Κλυταιμνήστρα.

Please follow and like us:
error
fb-share-icon

Ένα σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

error

Enjoy this blog? Please spread the word :)