Στην Αίγυπτο

Στην Αίγυπτο, στα μεσογειακά παράλια της, επικρατεί η ξυλόστεγη βασιλική του Αγίου Μηνά, 70 χιλιόμετρα δυτικά της Αλεξάνδρειας. Το μνημείο χτίστηκε στο σημείο, όπου κατά την παράδοση, η καμήλα που μετέφερε το λείψανο του Αγίου Μηνά, σταμάτησε αρνούμενη να προσχωρήσει. Τούτο ερμηνεύτηκε ως επιθυμία του Αγίου να θαφτεί εκεί. Ο χώρος έγινε γρήγορα διάσημο προσκύνημα για το θαυματουργό αγίασμα του.

Στην  Αίγυπτο
Βασιλική του Αγίου Μηνά

Ο ναός χρηματοδοτήθηκε από τους αυτοκράτορες Αρκάδιο και Θεοδόσιο Β’ και τελείωσε το 412. Ανακατασκευάστηκε γύρω στο 490 από τον αυτοκράτορα Ζήνωνα. Είναι τρίκλιτη βασιλική με εγκάρσιο κλίτος, που εξέχει πολύ, και εντός του οποίου κάμπτονται οι κιονοστοιχίες σχηματίζοντας Π. Στη δυτική πλευρά είναι προσαρτημένο τετράκογχο μαρτύριο με τον τάφο του Αγίου και δυτικότερα περίκεντρο βαπτιστήριο. Το μνημείο παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την αρχιτεκτονική της Κωνσταντινούπολης και μέρος των υλικών οικοδομής προέρχεται από την πρωτεύουσα.

Τον ίδιο αρχιτεκτονικό τύπο ακολουθεί και η ανατολική βασιλική της Απολλωνίας στην Κυρηναϊκή, που ανάγεται στην ίδια εποχή. Αντίθετα στη Μέση και Άνω Αίγυπτο διαμορφώνεται μια τοπική παραλλαγή βασιλικής με υπερώα, η οποία καταλήγει είτε σε τρίκογχο εγκάρσιο κλίτος, είτε σε τρίκογχη διάταξη του ιερού βήματος.

Στη βασιλική της Ερμούπολης που χρονολογείται στο 430-440, οι δύο κιονοστοιχίες κάμπτονται μπροστά από το δυτικό τοίχο περιβάλλοντας το μεσαίο κλίτος και από τις τρεις πλευρές με πλάγια κλίτη και υπερώα. Αυτό προέρχεται από άμεση επίδραση της αρχαίας ναοδομίας, όπου οι κιονοστοιχίες περιέτρεχαν εσωτερικώς το κτίριο. Ανατολικά σχηματίζεται εγκάρσιο κλίτος που απολήγει σε κόγχες, οι οποίες περιτρέχονται από την προέκταση των κιονοστοιχιών. Στην ανατολική πλευρά υπάρχει μια εγγεγραμμένη πεταλόσχημη αψίδα. Έτσι το ανατολικό τμήμα του ναού έχει τη μορφή τρίκογχου, στο κέντρο του οποίου βρίσκεται το Ιερό Βήμα.

Η διάταξη αυτή εμφανίζεται πλήρως διαμορφωμένη στη Λευκή Μονή. Χτίστηκε γύρω στο 440 και αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αιγυπτιακής βασιλικής. Οι εξωτερικοί τοίχοι του ναού είναι συμπαγείς και ψηλοί, θυμίζοντας αρχαία αιγυπτιακά ιερά. Έχει νάρθηκα στα δυτικά και στη νότια πλευρά επιμήκη αίθουσα. Και οι δύο χώροι έχουν αψίδα και φαίνεται ότι χρησίμευαν ως παρεκκλήσια.

Στο ναό οι κιονοστοιχίες σχηματίζουν Π, περιβάλλοντας και από τις τρεις πλευρές το μεσαίο κλίτος με πλάγια κλίτη και υπερώα, όπως στη βασιλική της Ερμούπολης. Ανατολικά δεν υπάρχει εγκάρσιο κλίτος, αλλά η αψίδα του Ιερού Βήματος έχει τρίκογχη, τριφυλλόσχημη μορφή, που περιέρχεται από μικρές κόγχες πλαισιωμένες με κιονίσκους. Η διάταξη αυτή του τρίκογχου Ιερού Βήματος εμφανίζεται για πρώτη φορά στο 401 στη Nola της Ιταλίας και μάλλον από τη Δύση εισήλθε στην Αίγυπτο. Την αρχιτεκτονική μορφή της Λευκής Μονής ακολουθεί και η Ερυθρά Μονή, που πιθανώς χρονολογείται τον 6ο αιώνα.

Υποβολή απάντησης

error

Enjoy this blog? Please spread the word :)