Είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τη θέση που η γυναίκα και το παιδί κατείχαν στους κόλπους της οικογένειας και την εξέλιξη που υπέστησαν οι συνθήκες της ζωής τους στη μεσαιωνική Δύση. Αναμφίβολα η γυναίκα είναι κατώτερη. Σε αυτήν την στρατιωτική και ανδροκρατούμενη κοινωνία, όπου η επιβίωση πάντοτε απειλείται και κατά συνέπεια η γονιμότητα είναι περισσότερο κατάρα παρά ευλογία, η γυναίκα δεν τιμάται.
Η γυναίκα, αν και δεν είναι τόσο χρήσιμη όσο ο άνδρας στη μεσαιωνική κοινωνία, διαδραματίζει ένα μη αμελητέο ρόλο στον οικονομικό επίπεδο. Στην αγροτική τάξη ο ρόλος της στην εργασία είναι αντίστοιχος, αν όχι ίσος με τον άνδρα. Στην ανώτερη τάξη οι γυναίκες έχουν εξίσου σημαντική οικονομική δραστηριότητα αν και οι ασχολίες τους είναι πιο «ευγενείς». Είναι επικεφαλής στον γυναικονίτη όπου τα πολυτελή επαγγέλματα -ύφανση πολυτελών υφασμάτων, κέντημα, κατασκευή χαλιών- παρέχουν ένα μεγάλο μέρος από τα ενδύματα που χρειάζεται ο άρχοντας και οι σύντροφοί του. Πιο πεζά, είναι οι γυναίκες και οι εργάτες της υφαντουργίας της αρχοντικής ομάδας. Για να δηλώσει τα δύο φύλα το λεξιλόγιο, όχι μόνο το τρέχον αλλά και το νομικό λεξιλόγιο, λέγει: «η πλευρά του ξίφους» και «η πλευρά της ρόκας».
Όταν, ανάμεσα στον 9ο και τον 10ο αιώνα, το ανώτερο στρώμα της οικονομικής τάξης, οι laboratories της εποχής εκείνης, επιτυγχάνει να προαχθεί κοινωνικά, οι γυναίκες που αποτελούν μέρος αυτής της κατηγορίας ευνοούνται και αυτές από την προαγωγή. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε όλες τις εποχές του Μεσαίωνα, η γέννηση κοριτσιών αν και δεν προκαλεί ιδιαίτερη χαρά, δεν τιμωρείται με παιδοκτονία, όπω συμβαίνει σε άλλες μισογυνικές κοινωνίες. Στα ανώτερα στρώματα της κοινωνίας, οι γυναίκες απολαμβάνουν πάντοτε κάποιο γόητρο. Τουλάχιστον ορισμένες από αυτές.
Διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι οι σταυροφορίες, που άφησαν τις γυναίκες μόνες τους στη Δύση, οδήγησαν στην αύξηση των εξουσιών και των δικαιωμάτων τους. Οι συνθήκες ζωής των γυναικών της κοινωνίας των αρχόντων στο ανώτερο κυρίως στρώμα στη Νότια Γαλλία και στην Ιταλία βελτιώθηκαν δύο φορές: κατά την καρολίγγεια εποχή και τον καιρό των σταυροφοριών και την Reconquista.
Δεν ισχύει όμως το ίδιο για το παιδί. Για να πούμε την αλήθεια υπάρχουν άραγε παιδιά στη μεσαιωνική Δύση; Ο χρησιμοθηρικός Μεσαίωνας που δεν έχει καιρό να λυπηθεί ή να θαυμάσει ένα παιδί, μόλις που το διακρίνει. Ειπώθηκε ότι στο Μεσαίωνα δεν υπάρχουν παιδιά αλλά μόνο μικροί ενήλικες. Εξάλλου, για να μορφωθεί το παιδί δεν έχει κοντά του αυτόν που είναι ο συνήθης παιδαγωγός στις παραδοσιακές κοινωνίες: τον παππού. Στον Μεσαίωνα η προσδοκώμενη ζωή παραείναι βραχεία για να υπάρχουν πολλά παιδιά που γνώρισαν τον παππού τους. Μόλις βγαίνουν από τον κύκλο των γυναικών, όπου η παιδική τους ύπαρξη δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψιν, ρίχονται στους κόλπους της αγροτικής εργασίας ή της στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Το παιδί στην λογοτεχνία θα εμφανισθεί με την οικιακή οικογένεια που σχετίζεται με την περιορισμένη συγκατοίκηση μιας στενής ομάδας των άμεσων προγόνων και απογόνων, οικιακή οικογένεια που πολλαπλασιάζεται στο αστικό περιβάλλον και με τη διαμόρφωση της αστικής τάξης. Το παιδί είναι προϊόν της πόλης και της αστικής τάξης που, αντίθετα, καταπιέζουν και πνίγουν την γυναίκα . Η γυναίκα είναι υποδουλωμένη στο σπίτι ενώ το παιδιί απελευθερώνετα και ξαφνικά γεμίζει το σπίτι, το σχολείο και τον δρόμο.
Πηγή: Ο πολιτισμός της Μεσαιωνικής Δύσης, Jacques Le Goff
Discover more from δρακοπουλιάδα
Subscribe to get the latest posts sent to your email.