Ο Ριχάρδος Α΄ ο Λεοντόκαρδος και οι Ναΐτες Ιππότες στην Κύπρο

Ο βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδος Α΄ ο Λεοντόκαρδος το 1191 κατέκτησε την Κύπρο και αυτό υπήρξε επεισοδιακό γεγονός καταρχήν άσχετο προς τους στόχους της Γ΄ Σταυροφορίας. Για τους ηγέτες της Σταυροφορίας αυτής η γεωγραφική και στρατιωτική παρέκκλιση της κατάκτησης του νησιού παρουσίαζε ενδιάμεσα προβλήματα, αφ’ ενός εξασφάλισης της νέας κτήσης και αφ’ ετέρου ευθυγράμμισης προς την πολιτική και τους στόχους της εκστρατείας που είχε αναληφθεί.

Ο Ριχάρδος Α' Ο Λεοντόκαρδος και οι Ναΐτες Ιππότες στην Κύπρο
Ριχάρδος Α’ Λεοντόκαρδος

Ο Ριχάρδος Α΄ ο Λεοντόκαρδος εμμένοντας στους αρχικούς σκοπούς, απέφυγε κάθε ουσιαστική παρέκκλιση από αυτούς και αρκέστηκε στην ένταξη της κατάκτησης στα πλαίσια της εκστρατευτικής του πολιτικής. Αυτό γινόταν δυνατό μόνο με την παραχώρηση του πολιτικού ελέγχου του νησιού σε ηγέτη εμφορούμενο από την ιδεολογία των Λατίνων σταυροφόρων, πράγμα που θα μετέτρεπε την Κύπρο σε διασυμμαχικό χώρο.

Η παραχώρηση του πολιτικού ελέγχου στο τάγμα των Ναϊτών είχε ακριβώς το νόημα αυτό. Πρώτον, ο Ριχάρδος απαλλασσόταν από το βάρος της στρατιωτικής φρούρησης του νησιού και της υπόταξης του πληθυσμού εθνικά και θρησκευτικά ετερογενούς, που πρόβαλε αντίσταση στο νέο καθεστώς. Δεύτερον, διασφάλιζε την κατοχή του νησιού από μια αρχή ιδεολογικά προσκείμενη των σταυροφόρων. Αλλά και ο μέγας μάγιστρος του τάγματος των Ναϊτών Ροβέρτος de Sable ανήκε στον κύκλο του βασιλιά Ριχάρδου και διέκειτο φιλικά προς αυτόν. Η μεταβίβαση προσπόριζε, τέλος, στον Ριχάρδο το τίμημα της παραχώρησης, που ανερχόταν σε 100.000 χρυσά δηνάρια, τα τρία πέμπτα από τα οποία θα διακανονίζονταν με δόσεις, που το τάγμα θα εισέπρατε από τα εισοδήματα του νησιού.

Αλλά η μεταβίβαση της κατοχής του νησιού δεν έλυνε τα προβλήματα της μεταπολίτευσης και της εγκαθίδρυσης ενός καθεστώτος εθνικά και θρησκευτικά ετερογενούς. Οι Ναΐτες είδαν την προσάρτηση του νησιού ως επέκταση των φεουδαρχικών τους κτήσεων και συνεπώς ως μέσο προσαύξησης των εισοδημάτων του τάγματος. Το αποκλειστικό μέλημα της κυριαρχικής πολιτικής τους υπήρξε η ωμή και σκληρή φορολογική εκμετάλλευση και αυτό συνεπαγόταν την ταχεία αποξένωση του από τον γηγενή πληθυσμό.

Η αψυχολόγητη και βάρβαρη διαγωγή τους προκάλεσε την εξέγερση των κατοίκων, οι οποίοι σε μια αυθόρμητη αλλά ανοργάνωτη επαναστατική εκδήλωση ανάγκασαν τους Ναΐτες να κλεισθούν στο φρούριο της Λευκωσίας, όπου πολιορκήθηκαν από το μαινόμενο πλήθος. Μην έχοντας άλλη διαφυγή, πραγματοποίησνα τις πρωινές ώρες αιφνιδιαστική έξοδο και με επίθεση κατά του ανοργάνωτου πλήθους κατόρθωσαν να το διαλύσουν και να επιδοθούν σε σφαγές σε ολόκληρη την πόλη (1192).

Η βίαιαη αυτή ανάκτηση του ελέγχου στη Λευκωσία κατέστησε δυνατή τη διάσωση των μελών του τάγματος, αλλά όχι και τη διαιώνιση της κυριαρχίας του. Η παρουσία των Ναϊτών μέσα στο εχθρικό περιβάλλον, που δημιούργησαν, γινόταν προβληματική και οδήγησε στην απόφαση της ακύρωσης της συμφωνίας παραχώρησης και στην αποχώρηση του τάγματος από την Κύπρο. Η παραχώρηση της Κύπρου από τον Ριχάρδο Α΄ τον Λεοντόκαρδο στον Γκυ de Lusignan σήμανε την απαρχή μιας νέας περιόδου της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας που, σε συνδυασμό με την βενετική κυριαρχία του 15ου αιώνα, χαρακτηρίζεται ως η περίοδος της φραγκοκρατίας.

Με πληροφορίες από: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους


Discover more from δρακοπουλιάδα

Subscribe to get the latest posts sent to your email.