Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα (1412-1492)

Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα (Piero della Francesca, 1412 – 12 Οκτωβρίου 1492) ήταν Ιταλός ζωγράφος της πρώιμης Αναγέννησης. Ήταν επίσης γνωστός στους συγχρόνους του και ως μαθηματικός-γεωμέτρης. Η ζωγραφική του χαρακτηρίζεται από την ηρεμία των χρωμάτων της και τις γεωμετρικές φόρμες, ειδικά ως προς την προοπτική της. Η επίδρασή του σε μεταγενέστερους καλλιτέχνες, όπως ο Λούκα Σινιορέλλι και Πιέτρο Περουτζίνο, είναι εμφανής.

O Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα
O Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα

Ο Βίος του Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα

Ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα, γνωστός στους συγχρόνους του ως Πιέρο ντι Μπενεντέττο ντε’ Φραντσέσκι (Piero di Benedetto de’ Franceschi) γεννήθηκε στο Μπόργκο Σαν Σεπόλκρο (Borgo San Sepolcro) (σημερινό Σανσεπόλκρο), μια κωμόπολη κοντά στο Αρέτσο της Τοσκάνης. Η ακριβής ημερομηνία γέννησής του δεν έχει γίνει δυνατό να καθοριστεί, γι’ αυτό διάφορες πηγές δίνουν έτη γεννήσεως κυμαινόμενα από το 1412 έως το 1422. Ο πατέρας του, Μπενεντέττο, ήταν έμπορος δερμάτων και μαλλιού, η μητέρα του, Ρομάνα, ήταν κόρη του Ρέντσο ντι Κάρλο ντα Μοντέρκι (Renzo di Carlo da Monterchi) από το παρακείμενο χωριό Μοντέρκι, επίσης εμπόρου μαλλιού. Πιστεύεται ότι οι γονείς του παντρεύτηκαν γύρω στα 1416, αν και δεν βρέθηκε κάποιο πιστοποιητικό γάμου στα αρχεία, αλλά βρέθηκε το προικοσύμφωνό τους με αυτή τη χρονολογία. Βασισμένος σε αυτό και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Πιέρο ήταν το τρίτο παιδί της οικογένειας, ο ιστορικός Τζέιμς Μπεκ (James Beck) δίνει ως πιθανότερη χρονολογία γέννησης τον Ιούνιο του 1420.

Ο Πιέρο πιθανότατα έμαθε την τέχνη της ζωγραφικής από κάποιον από τους καλλιτέχνες της σχολής της Σιένα, που εργάζονταν εκείνη την εποχή στην πόλη του και εργάστηκε στο Σανσεπόλκρο ως βοηθός του ζωγράφου Αντόνιο ντ’ Ανγκιάρι (Antonio d’Anghiari), ο οποίος, καταγόμενος από το παρακείμενο ομώνυμο χωριό είχε εγκατασταθεί στο Σανσεπόλκρο προκειμένου να εκτελέσει κάποια παραγγελία. Το 1439 εργάστηκε μαζί με τον Ντομένικο Βενετσιάνο (Domenico Veneziano) σε νωπογραφίες στην παρακείμενη εκκλησία Sant’ Egidio του Νοσοκομείου Santa Maria Nuova της Φλωρεντίας. Η εργασία του Βενετσιάνο, ιδιαίτερα στην κατανομή του χώρου, επηρέασε τον νεαρό Πιέρο. Εργάστηκε σε πολλές πόλεις της Κεντρικής Ιταλίας, όπως Ρώμη,  Φερράρα, Πέζαρο, Ανκόνα, Αρέτσο,  Ρίμινι, Ουρμπίνο  και Περούτζια,  αλλά δεν έχασε την επαφή του με τη γενέτειρά του, την οποία απεικόνισε σε ορισμένα έργα του, όπως «Η Βάπτιση του Χριστού», ενώ οι λόφοι της απεικονίζονται και στη «Γέννηση». Με τις περιπλανήσεις του αυτές γνώρισε αρκετούς συναδέλφους του, μεταξύ των οποίων και τον Φρα Αντζέλικο, ο οποίος τον συνέστησε σε πολλούς διάσημους ζωγράφους της εποχής, όπως ο Μαζάτσιο και ο Μπρουνελλέσκι.

Η Βάπτιση, 1448-1450, Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη
Η Βάπτιση του Χριστού

Το 1442 ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα επέστρεψε στη γενέτειρά του, η οποία εκείνη την εποχή πέρασε στην επικυριαρχία της Φλωρεντίας. Εκείνη την περίοδο (1445) έλαβε παραγγελία να ζωγραφίσει το «Πολύπτυχο του Ελέους» (Polittico della Misericordia). Στη συνέχεια μετέβη στην Ανκόνα (1450) και από εκεί στο Λορέτο, όπου έλαβε παραγγελία για μια νωπογραφία, όπως αναγράφει ο Βαζάρι, για το σκευοφυλάκιο του ναού της Παναγίας. Φαίνεται ότι η παραγγελία έμεινε ημιτελής, καθώς ο Πιέρο έφυγε από το Λορέτο λόγω επιδημίας πανώλους που ενέσκηψε εκείνη την εποχή στην περιοχή. Πήγε στο Αρέτσο, όπου το 1452 άρχισε να εικονογραφεί το χοροστάσιο του ιερού ναού του Αγίου Φραγκίσκου με εικόνες (χωρίς χρονολογική σειρά) βασισμένες στον θρύλο του Τιμίου Σταυρού (La Legenda della vera Croce), τις οποίες ολοκλήρωσε το 1466. Στις νωπογραφίες αυτές φαίνεται η γνώση του και επιμέλειά του στην προοπτική καθώς και στη χρήση των χρωμάτων, παράλληλα με τη γεωμετρική αρμονία και την ικανότητα στη σύνθεση των εικόνων του.

Πολύπτυχο του Ελέους, (Polittico della Misericordia)
Πολύπτυχο του Ελέους

Το 1455 ο Πιέρο βρίσκεται στην αυλή του Πάπα Νικολάου Ε’, όπου ζωγράφιζε νωπογραφίες στο Ανάκτορο του Βατικανού, παραμένοντας εκεί και υπό τον Πάπα Πίο Β’. Δυστυχώς, οι νωπογραφίες αυτές καταστράφηκαν, προκειμένου να εξοικονομηθεί χώρος για αντίστοιχες νωπογραφίες του Ραφαήλ. Την εποχή αυτή συναντήθηκε με τον αρχιτέκτονα Φραντσέσκο ντελ Μπόργκο (Francesco del Borgo), ο οποίος είχε αναλάβει τον εκσυγχρονισμό της εκκλησίας Santa Maria Maggiore. Ο ντελ Μπόργκο ήταν γνωστός και ως μαθηματικός, και αντάλλασσε με τον Πιέρο απόψεις σχετικές με τα μαθηματικά. Ο Πιέρο διακόσμησε εκεί το παρεκκλήσιο του Αγίου Μιχαήλ.

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες της ζωής του ο Πιέρο έζησε στη γενέτειρά του, όπου εκτέλεσε διάφορες παραγγελίες για λογαριασμό των τοπικών εκκλησιών. Κανένα από τα έργα του αυτά δεν σώζεται. Το 1480 ο Πιέρο ονομάστηκε επικεφαλής της Confraternita di San Bartolomeo και ζωγράφισε τη «Γέννηση» (σήμερα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου) και τη «Μαντόνα» στην εκκλησία Santa Maria delle Grazie στη Σενιγκάλια (Senigallia). Τέλος, ζωγράφισε την Αγία Τράπεζα στην Περούτζια, ένα έργο που χαρακτηρίζεται αδέξιο, τη «Θεοτόκο με το Βρέφος και τους Αγίους».

Madonna di Senigallia, μεταξύ 1470 και 1485, Ουρμπίνο, Galleria Nazionale delle Marche
Madonna di Senigallia

Λίγα χρόνια πριν τον θάνατό του ο Πιέρο ασχολήθηκε με άλλα θέματα πλην της ζωγραφικής. Μεταξύ 1474 και 1482 συνέγραψε το έργο De prospectiva pingendi (Περί της προοπτικής στη ζωγραφική), στα χνάρια του Ευκλείδη και του Αλμπέρτι. Το πρωτότυπο κείμενο φυλάσσεται σήμερα στην Biblioteca Palatina στην Πάρμα, είναι χειρόγραφο γραμμένο από τον ίδιο τον καλλιτέχνη, αφιερωμένο στον προστάτη του Δούκα Guidobaldo da Montefeltro και εικονογραφημένο με σχέδιά του επί γεωμετρικών, προοπτικών και αναλογικών μελετών. Ακολούθησε δεύτερο έργο, De quinque corporibus regularibus (Περί των πέντε κανονικών σωμάτων), στο οποίο ασχολείται με την ιδέα της τέλειας προοπτικής, βασισμένο στις ιδέες του Πλάτωνα και του Πυθαγόρα. Το χειρόγραφο, εικονογραφημένο από τον καλλιτέχνη, φυλάσσεται σήμερα στη Φλωρεντία. Η άποψη του Βαζάρι ότι ο καλλιτέχνης είχε τυφλωθεί λίγα χρόνια πριν τον θάνατό του δεν φαίνεται να ευσταθεί, καθώς το δεύτερο χειρόγραφό του ολοκληρώθηκε το 1485.

Ο Πιέρο απεβίωσε στο σπίτι του στο Σανσεπόλκρο το 1492. Πέντε χρόνια νωρίτερα είχε συντάξει διαθήκη, με την οποία άφηνε τα υπάρχοντά του στην οικογένειά του και στην Εκκλησία.

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Πιέρο_ντέλλα_Φραντσέσκα

Please follow and like us:
error0

Ο Βιργίλιος (70π.Χ.-19π.Χ.)

Ο Βιργίλιος, πλήρες όνομα Πόπλιος Βιργίλιος Μάρων (Publius Vergilius Maro, 15 Οκτωβρίου 70 π.Χ. – 21 Σεπτεμβρίου 19 π.Χ.), ήταν αρχαίος Ρωμαίος ποιητής της περιόδου του Οκταβιανού Αύγουστου. Το σημαντικότερο ίσως έργο του, η Αινειάδα, θεωρείται το σπουδαιότερο  έπος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Ο Πόπλιος Βιργίλιος Μάρων
Βιργίλιος

Ο Βίος του Βιργιλίου

Ο Βιργίλιος γεννήθηκε στις ειδούς του Οκτωβρίου του 684 έτους από κτίσεως Ρώμης, ήτοι στις 15 Οκτωβρίου 70π.Χ., σε ένα χωριό κοντά στη Μάντουα, που βρισκόταν στις Άνδεις. Ο πατέρας του ήταν ένα φτωχός μεροκαματιάρης, ο οποίος μετά το γάμο του με τη Μάγια Πώλλα, κόρη δημόσιου κλητήρα και μητέρα του Βιργίλιου, έλαβε ως προίκα κάποια περιουσία, την οποία εκμεταλλεύτηκε, αγοράζοντας κάποια δασική έκταση. Οπότε ο πρώην μεροκαματιάρης εξελίχθηκε σε ανεξάρτητο επιχειρηματία μικρών εκμεταλλεύσεων, όπως ήταν η μελισσοκομία και η κεραμική. Για αδέλφια του το μόνο που ξέρουμε είναι ότι είχε δύο αδελφούς οι οποίοι πέθαναν σε παιδική ηλικία.

Για τα πρώτα χρόνια της ζωής του Βιργίλιου δε θα γνωρίζαμε τίποτα αν δεν ήταν γνωστή η εποχή στην οποία έτυχε να ζήσει. Ο ίδιος ο ποιητής ήταν βαθύτατα ευγνώμων προς τον πατέρα του, ο οποίος παρά την κατώτερη οικονομική και κοινωνική του θέση φρόντισε ώστε να βοηθήσει το γιο του να λάβει την καλύτερη μόρφωση για την εποχή του. Ο Βιργίλιος δώδεκα ετών βρίσκεται στην Κρεμώνα, όπου διδάσκεται τα στοιχειώδη γράμματα. Στα δεκαέξι στάλθηκε στο Μιλάνο για ευρύτερες σπουδές. Εκεί ασκήθηκε στην Ελληνική και τη Λατινική Φιλολογία και απέκτησε κιόλας σπουδαία φήμη ως ευμαθής, επιμελής και πολυμαθής.

Το 52π.Χ. ο Βιργίλιος πήγε στη Ρώμη για ανώτερες σπουδές, κυρίως στη Ρητορική, Ιατρική και Φιλοσοφία. Εν τω μεταξύ είχε ντυθεί την ανδρική τήβεννο, το οποίο σημαίνει ότι ο πατέρας του κέρδιζε αρκετά, ώστε να έχει το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη και κατ’ επέκταση να το μεταβιβάσει και στο γιο του. Αυτό το δικαίωμα διαφαίνεται και από τη φιλοδοξία του να αναδειχθεί ως πολιτικός άνδρας, προοπτική που του επέτρεπε ή πιθανώς και να του επέβαλλε η κοινωνικοοικονομική του θέση ανάμεσα στους αριστοκράτες συμπολίτες του στη Μάντουα. Αλλά δυστυχώς ο Βιργίλιος δεν επέδειξε σπουδαίες ικανότητες σχετικά με τη Ρητορική, για τις οποίες άλλωστε και ο ίδιος πείστηκε νωρίς, ύστερα από κάποιες ανεπιτυχείς δημόσιες εμφανίσεις του, και γι’ αυτό εγκατέλειψε τη Ρητορική και μαζί και τη φιλοδοξία για την ανάδειξη του στο στίβο της πολιτικής. Ωστόσο η προτίμηση του Βιργιλίου να σπουδάσει τις επιστήμες αυτές αποδείχνει και το ενδιαφέρον του να αποκτήσει την όσο γινόταν στέρεα και αληθινή μόρφωση.

Ο Βιργίλιος είχε την σφοδρή επιθυμία να ταξιδέψει στην Αθήνα όπου σκόπευε να ασχοληθεί με τη Φιλοσοφία. Ο εμφύλιος πόλεμος στη Ρώμη κατά τα έτη 25-22π.Χ. δεν του το επέτρεψε, παρά το έτος 19π.Χ. Κατά μια επίσκεψη του στα Μέγαρα του παρουσιάσθηκε υψηλός πυρετός. Εκείνη την εποχή περνούσε από την Αθήνα ο Αύγουστος προερχόμενος από την Ανατολή και πηγαίνοντας στη Ρώμη. έτσι δείχνοντας το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του για την υγεία και τη ζωή του ποιητή τον ανάγκασε να τον συνοδέψει πίσω στη Ρώμη. Βγαίνοντας όμως στο Βρινδήσιο η κατάσταση της υγείας του ποιητή είχε τόσο επιδεινωθεί, ώστε εκείνος υπέκυψε στις 21 Σεπτεμβρίου του 19π.Χ. Τάφηκε στη Νεάπολη.

Το έργο του Βιργιλίου

Ο Βιργίλιος αφού εγκατέλειψε τη Ρητορική επιδόθηκε στην Ποίηση. Ήδη από την εφηβική του ηλικία έγιναν ευρύτερα γνωστά σπουδαία ποιήματα του. Το πρώτο του ποίημα αναφερόταν σε κάποιο περιπλανώμενο ληστή ονόματι Βαλλίστα . Ακολουθεί μια μακρά σειρά ποιημάτων, αναφέρονται τα: Καταλεπτόν, Πριάπεια, Επιγράμμματα, Σκληρές, Κείρις, Κουνούπι, ως πρωτόλεια του ποιητή. Τα περισσότερα από αυτά συμπεριελήφθησαν στη συλλογή του με τίτλο Appendix Vergiliana. Ακόμη έγραψε τα Βουκολικά ή Εκλογές, τα Γεωργικά, την Αινειάδα. Η Αινειάδα είναι το σημαντικότερο έργο του ποιητή. Είναι το έπος του ρωμαϊκού πολιτισμού. Από το έτος 30 μέχρι το 19π.Χ., ένδεκα ολόκληρα χρόνια, ο ποιητής είναι καταπιασμένος συνέχεια με τη σύνθεση του έπους του Αινεία.

Ο Αινείας ήταν ήρωας της Τροίας. Επικεφαλής των Τρώων φυγάδων, μετά τον Τρωικό πόλεμο έφυγαν από την Τροία και αναζήτησαν αλλού πατρίδα. Μετά από πολλές περιπλανήσεις και περιπέτειες έφτασαν στο αρχαίο Λάτιο και εκεί εγκαταστάθηκαν ιδρύοντας μια νέα Τροία, τη Ρώμη. Με αυτό το έπος ο Βιργίλιος κυνήγησε πολλούς σκοπούς: Αρχικά ήθελε να δώσει στους Ρωμαίους το δικό τους έπος της φυλής τους, όπως οι Έλληνες τα Ομηρικά Έπη. Ύστερα ήθελα να υμνήσει τη Ρώμη, που ξεκινώντας από το ασήμαντο Λάτιο θέριεψε και αναδείχτηκε κοσμοκράτειρα δύναμη. Τέλος, με την Αινειάδα ζήτησε να κωδικοποιήσει όλες τις θρησκευτικές πίστεις και δοξασίες, που ήταν καθαρά ρωμαϊκές.

Ο χαρακτηρισμός του Βιργιλίου

Ο Βιργίλιος ως άνθρωπος ήταν ειλικρινής προς όλους και ιδιαίτερα απέναντι στους φίλους του, ήταν αγαθός, τρυφερός και αγνός. Απέφευγε τις κοινωνικές επιδείξεις, ήταν ταπεινός και διατήρησε μέχρι το θάνατό του την αγροτική αφέλεια της παιδικής του ηλικίας. Είχε λευκή την παιδική του ψυχή. Είχε σταθερή και λεπτότατη ευαισθησία, η δε ευσυνειδησία του σχετικά με την καλλιτεχνική του εργασία ήταν σύστοιχη με την ποιητική του μεγαλοφυία. Διακατεχόταν από ανειρήνευτο πάθος τελειομορφίας για τα προϊόντα της ποίησης του.

Η αγάπη του προς τη φιλοσοφία, η τρυφερή και πολύ ευαίσθητη καλλιτεχνική του ιδιοσυγκρασία μαρτυρούν τύπο εσωστρεφή και μυστικοπαθή. ίσως σ’ αυτό οφείλεται και η προτίμηση του να διαμένει μόνιμα στην Ιταλία ή στη Σικελία, γιατί το κλίμα στις περιοχές αυτές είναι ευνοϊκό για την ιδιοσυγκρασία του ποιητή, ο οποίος ήταν λιτοδίαιτος, φυματικός, στομαχικός και συχνά έπασχε από πονοκέφαλο και φλεγμονές του λαιμού. Η δειλία του μπροστά στο κοινό και η έλλειψη ευφράδειας δεν οφειλόταν σε φυγανθρωπία ή μισανθρωπία, αλλά στο ότι ήταν τύπος δημιουργού, ο οποίος μέσα τη γόνιμη σιγαλή απομόνωση του πάσχει για το -από ιδανική άποψη- τέλειο.

Πηγή: https://www.papadimasbooks.gr

Please follow and like us:
error0

Η συνωμοσία του Κατιλίνα (65π.Χ.)

Η συνωμοσία του Κατιλίνα
Κατιλίνας

Προοίμιο

Όλοι οι άνθρωποι, οι οποίοι επιδιώκουν να είναι υπέρτεροι από τα άλλα έμβια όντα, πρέπει να προσπαθούν με όλη τους τη δύναμη να μην περάσουν τη ζωή τους στη σιωπή όπως τα βοσκήματα, τα οποία η φύση έπλασε στραμμένα προς τα κάτω και υπάκουα στην κοιλιά (τους). Αντιθέτως όλη η δική μας δύναμη έγκειται στο πνεύμα και το σώμα: του πνεύματος χρησιμοποιούμε την ηγεμονία, του σώματος μάλλον τη δουλική υπηρεσία, το ένα από τα δύο είναι σε μας κοινό με τους θεούς, το άλλο με τα θηρία. Γι’ αυτό μου φαίνεται σωστότερο να επιδιώκουμε τη δόξα με τις δυνάμεις του πνεύματος παρά με τις σωματικές και, επειδή η ίδια η ζωή, την οποία απολαμβάνουμε, είναι σύντομη, να δημιουργήσουμε όσο το δυνατόν μακροχρόνια ανάμνηση για μας. Διότι η δόξα του πλούτου και της ομορφιάς είναι ρευστή και εύθραυστη, η αρετή θεωρείται ένδοξη και αιώνια.

Αλλά επί μακρόν διάστημα υπήρξε μεγάλη διαμάχη μεταξύ των θνητών αν τα στρατιωτικά πράγματα προχωρούν περισσότερο με τη δύναμη του σώματος ή με την αρετή του πνεύματος. Διότι και πριν να αρχίσεις χρειάζεται σκέψη και όταν θα έχεις σκεφθεί (και αποφασίσει), (απαιτείται) έγκαιρη εκτέλεση. Έτσι, επειδή το καθένα από τα δύο είναι ελλιπές από μόνο του, το ένα χρειάζεται τη βοήθεια του άλλου.

Γι’ αυτό λοιπόν αρχικά οι βασιλείς – διότι αυτό ήταν το πρώτο όνομα της εξουσίας στις χώρες – ακολουθώντας αντίθετους δρόμους μερικοί το πνεύμα, άλλοι το σώμα εξασκούσαν: τότε η ζωή των ανθρώπων περνούσε ακόμη χωρίς πλεονεξία, ο καθένας ήταν αρκετά ευχαριστημένος με τα δικά του. Αφ’ ότου όμως στην Ασία ο Κύρος, στην Ελλάδα οι Λακεδαιμόνιοι και οι Αθηναίοι άρχισαν να υποτάσσουν πόλεις και έθνη, να επιθυμούν την επιθυμία της κυριαρχίας αιτία πολέμου, να νομίζουν ότι η μέγιστη δόξα έγκειται στη μέγιστη εξουσία, τότε τέλος διαπιστώθηκε (μέσα) στον κίνδυνο και τις επιχειρήσεις ότι στον πόλεμο το πνεύμα έχει μέγιστη ισχύ. Εάν δε η δύναμη του πνεύματος των βασιλέων και των ηγεμόνων είχε την ίδια ισχύ στην ειρήνη όπως στον πόλεμο, τότε α ανθρώπινα πράγματα θα ήταν ομαλότερα και και σταθερότερα και ούτε θα έβλεπες το ένα να φέρεται προς τα εδώ και το άλλο προς τα εκεί ούτε να μεταβάλλονται και να αναμειγνύονται τα πάντα. Διότι η εξουσία διατηρείται εύκολα με εκείνα τα μέσα, με τα οποία αρχικά γεννήθηκε. Μόλις όμως εισβάλλουν αντί της επίπονης εργασίας η αργία, αντί της σωφροσύνης και δικαιοσύνης η ηδονή και η αλαζονεία, η τύχη μεταβάλλεται μαζί με τα ήθη. Έτσι η ηγεμονία περνάει πάντοτε από τον λιγότερο καλό στον εκάστοτε άριστο. Όσα δημιουργούν οι άνθρωποι στη γεωργία, τη ναυτιλία, την αρχιτεκτονική, όλα πειθαρχούν στη δύναμη του πνεύματος.

Αλλά πολλοί θνητοί παραδομένοι στην κοιλιά (τους) και στον ύπνο περνούν συνήθως τη ζωή τους αμαθείς και απαίδευτοι σαν ταξιδιώτες (σε ξένη χώρα), γ’ αυτούς δηλαδή αντίθετα προς τη φύση το μεν σώμα υπάρχει για την ηδονή, η δε ψυχή για βάρος. Αυτών εγώ τη ζωή και τον θάνατο το ίδιο εκτιμώ, επειδή για καθένα από τα δύο επικρατεί σιγή. Διότι πράγματι εμένα μου φαίνεται ότι αυτός μόνο ζει και απολαμβάνει τους καρπούς της ψυχής του, οποίος αφοσιωμένος σε κάποιο έργο επιζητεί τη φήμη μιας εξαίρετης πράξης ή μιας καλής τέχνης.

Αλλά μέσα στη μεγάλη αφθονία των πραγμάτων η φύση δείχνει διαφορετικό δρόμο στον καθένα. Είναι ωραίο να ευεργετεί κανείς (με τις πράξεις του) την πολιτεία, αλλά και το να την εγκωμιάζει με λόγους δεν είναι ανάρμοστο, είτε στην ειρήνη είτε στον πόλεμο είναι δυνατόν να γίνει κανείς ένδοξος, και πολλοί επαινούνται και όσοι έδρασαν και όσοι συνέγραψαν τα πεπραγμένα άλλων. Και σε μένα βεβαίως, μολονότι καθόλου ίση δόξα δεν ακολουθεί τον συγγραφέα και τον ήρωα των πράξεων, όμως μου φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο να γράψει κανείς ιστορία: πρώτον, διότι τα έργα πρέπει να εξισωθούν με τα λόγια, έπειτα, διότι οι περισσότεροι, όσα τυχόν (ως) ελαττώματα ήθελες ψέξει, νομίζουν ότι ειπώθηκαν από κακεντρέχεια και φθόνο, όταν (δε) κάνεις λόγο για μεγάλη αρετή και δόξα γενναίων ανθρώπων, όσα καθένας νομίζει εύκολα ως προς την εκτέλεση τους (και) από τον ίδιο, τα δέχεται με ατάραχο πνεύμα, πάνω από αυτά τα θεωρεί εσφαλμένα σαν αν είναι πλαστά.

Αλλά (και) εγώ ως νέος αρχικά οδηγήθηκα όπως οι περισσότεροι με ζήλο προς την πολιτική και εκεί πολλά υπήρξαν αντίθετα σε μένα. Διότι αντί για την ντροπή, αντί για την αυτοσυγκράτηση, αντί για την αρετή, ανθούσαν η θρασύτητα, η δωροδοκία, η πλεονεξία. Αυτά μολονότι η ψυχή μου τα περιφρονούσε, ασυνήθιστη στους κακούς τρόπους, πάρα ταύτα η αδύναμη (νεανική μου) ηλικία διεφθαρμένη από τη φιλοδοξία εκρατείτο ( (αιχμάλωτη) ανάμεσα στα τόσο μεγάλα ελαττώματα, και εμένα, αν και διαφωνούσα προς τις κακές συνήθειες των υπολοίπων, η επιθυμία της εξουσίας εξ ίσου έβλαπτε με την ίδια με τους άλλους δυσφήμιση και φθόνο.

Μόλις λοιπόν το πνεύμα μου ηρέμησε από τις πολλές αθλιότητες και τους κινδύνους και έκρινα ότι πρέπει να περάσω τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής μου μακρυά από την πολιτική, δεν υπήρξε πρόθεση (μου) να σπαταλήσω την ωραία ησυχία (μου) με την αμεριμνησία και την αδράνεια ούτε όμως και να περνώ τον καιρό μου με την καλλιέργεια του αγρού ή το κυνήγι, αλλά αφού επέστρεψα στο ίδιο εγχείρημα και τη σπουδή, απ’ την οποία η κακή φιλοδοξία με είχε κρατήσει μακρυά, αποφάσισα να συγγράψω πεπραγμένα του ρωμαϊκού λαού κατ’ επιλογήν, όπως δηλαδή καθένα (από αυτά) μου εφαίνοντο άξια μνήμης, τόσο περισσότερο, όσο το πνεύμα μου ήταν ελεύθερο από ελπίδα, φόβο, πολιτικά κόμματα.

Γι’ αυτό λοιπόν για τη συνωμοσία του Κατιλίνα, όσο αληθέστερα μπορέσω, θα εξιστορήσω δι’ ολίγων, διότι αυτό το γεγονός εγώ το θεωρώ αξιομνημόνευτο μεταξύ των πρώτων λόγω του πρωτοφανούς του εγκλήματος και του κινδύνου…..

Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος

Πηγή: https://miet.gr/book-list/?author=salloystios

Please follow and like us:
error0

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος (86π.Χ.-35π.Χ)

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος (Gaius Sallustius Crispus, 1 Οκτωβρίου 86 π.Χ. – 13 Μαΐου 35 ή 34 π.Χ.) ήταν Ρωμαίος ιστορικός και πολιτικός από ιταλική πληβεία οικογένεια. Γεννήθηκε στη χώρα των Σαβίνων (δίπλα στον ποταμό Τίβερη) και ήταν αντίπαλος της παλαιάς ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος ήταν Ρωμαίος ιστορικός και πολιτικός από ιταλική πληβεία οικογένεια και  ήταν αντίπαλος της παλαιάς ρωμαϊκής αριστοκρατίας.

Τα πρώτα χρόνια του Σαλλούστιου

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος γεννήθηκε στο Αμίτερνο, πόλη της γης των Σαβίνων σε απόσταση 90 περίπου χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Ρώμης. και πέθανε στις 131 Μαρτίου του 35 ή ο 34π.Χ. Για την οικογένεια και τη ζωή του έχουμε πολύ λίγες πληροφορίες. Επειδή εξελέγη δήμαρχος εικάζεται ότι καταγόταν από οικογένεια πληβείων. Αυτό όμως δεν είναι καθόλου βέβαιο – το αξίωμα του δημάρχου μπορεί απλά να υποδηλώνει τον πολιτικό προσανατολισμό του Σαλλούστιου – και υπάρχουν εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η οικογένεια του ιστορικού ανήκε στην τάξη των ιππέων ή τουλάχιστον είχε περιουσία της τάξεως των ιππέων. Αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι ο Σαλλούστιος μετά τα πρώτα γράμματα, που έμαθε στην πατρίδα του, είχε τη ευχέρεια να μεταβεί στην Ρώμη για ανώτερες σπουδές, όπως συνήθιζαν οι νέοι των καλών και εύπορων οικογενειών. Άλλωστε η οικογένεια του διέθετε σπίτι στην πρωτεύουσα. Στις ανώτερες σπουδές του Σαλλούστιου συμπεριλαμβάνονταν και η γραμματική-λογοτεχνία και η ρητορική, ο ίδιος δε ομολογεί την ιδιαίτερη κλίση του στην ιστορία.

Πολιτική σταδιοδρομία του Γάιου Σαλλούστιου Κρίσπου

Αλλά η πολυτέλεια, η απληστία και η διαφθορά μέσα στην οποία κλυδωνιζόταν η νεολαία της εποχής του, δεν άφησαν ανεπηρέαστο και τον Σαλλούστιο, ο οποίος προσανατολίστηκε προς την πολιτική ως μέσο όχι μόνο ικανοποιήσεως της προδωπικής του φιλοδοξίας αλλά και εξασφάλισης πόρων για μια ανώτερη και πολυτελή διαβίωση.

Σε ηλικία περίπου 30 ετών, δηλαδή με τη συμπλήρωση του κατώτατου ορίου ηλικίας που απαιτούσε ο νόμος, εξελέγη ταμίας. Το 52 π.Χ. ο Σαλλούστιος διετέλεσε δήμαρχος και από τη θέση αυτή εκδηλώνεται σαφέστατα υπέρ του Καίσαρος και του «δημοκρατικού» κόμματος και αντιτίθεται με σφοδρότητα στον Κικέρωνα και το συντηρητικό κόμμα.

Ο Καίσαρας αμείβοντας τις υπηρεσίες του Σαλλούστιου και θέλοντας να του δώσει μια ευκαιρία να εφαρμόσει ο ίδιος τις αρχές και τις συμβουλές του, τον διόρισε διοικητή με τον τίτλο του ανθυπάτου, της νεοϊδρυθείσης επαρχίας της Νέας Αφρικής. Ο Σαλλούστιος ως διοικητής δεν απέφυγε τον πειρασμό να ιδιοποιηθεί πολλούς θησαυρούς του πρώην βασιλείου και πλουτίσει υπέρμετρα εις βάρος των διοικουμένων. Γι’ αυτό όταν το 45 π.Χ. όταν επανήλθε στη Ρώμη, κατηγορήθηκε για παράνομο πλουτισμό και κάκωση της επαρχίας. Με παρέμβαση όμως του πανίσχυρου Καίσαρα απέφυγε τη δίκη και την επαπειλούμενη καταδίκη.

Μετά τη δολοφονία του Καίσαρα (15 Μαρτίου 44π.Χ.) ο Σαλλούστιος απογοητευμένος αποσύρεται από την πολιτική.

Ο Γάιος Σαλλούστιος Κρίσπος στρατιωτικός

Με την έκρηξη του εμφυλίου πολέμου μεταξύ Καίσαρος και Πομπηίου, ο Καίσαρας χρησιμοποίησε τον Σαλλούστιο σε διάφορες στρατιωτικές αποστολές. Στην πρώτη από αυτές εναντίον των Πομπηιανών στην Ιλλυρία ο Σαλλούστιος νικήθηκε. Το 47 ο Σαλλούστιος στάλθηκε από τον Καίσαρα στην Καμπανία ως μεσολαβητής, προκειμένου να κατευνάσει τη στάση των λεγεωνάριων εξαιτίας της καθυστέρησης των μισθών τους, αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Κινδύνεψε μάλιστα να χάσει και τη ζωή του από τους εξαγριωμένους λεγεωνάριους. Το 46 Π.Χ. συμμετέχει ως στρατηγός στον Αφρικανικό πόλεμο του Καίσαρα και σημείωσε μια αξιόλογη επιτυχία: κατόρθωσε να κυριεύσει τη νήσο Κερκίνα και τις πλούσιες προμήθειες και τα εφόδια που είχαν συγκεντρώσει εκεί οι Πομπηιανοί, προσφέροντας μεγάλη ανακούφιση στα στρατεύματα του Καίσαρος και ενισχύοντας σημαντικά την θέση του.

Το συγγραφικό έργο του Σαλλούστιου

Ο Σαλλούστιος έγραψε ένα λίβελλο κατά του Κικέρωνα και δύο παραινετικές-συμβουλευτικές επιστολές ή λόγους προς τον Καίσαρα. Τα έργα όμως που τον έκαναν γνωστό και ένδοξο είναι τα ιστορικά του.

  • Η συνωμοσία του Κατιλίνα ή Κατιλιναϊκός Πόλεμος (42-41 π.Χ.)
  • Ο Ιουγουρθικός Πόλεμος ή Ο Πόλεμος κατά του Ιουγούρθα (41-40π.Χ.)
  • Ιστορίες (μετά το 40π.Χ.)

Κρίσεις για τον Σαλλούστιο

Ο Σαλλούστιος υπήρξε μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες και γνώρισε πολλούς επικριτές και πολύ περισσότερες θαυμαστές διαμέσου των αιώνων. Οι σύγχρονοι του αντιμετώπισαν δυσμενώς το έργο του, αλλά έναν αιώνα μετά το θάνατο του οι θαυμαστές ήταν πολύ περισσότεροι από τους επικριτές του.

Η αδιάκοπη έρευνα και η διχογνωμία γύρω από το Σαλλούστιο και το έργο του είναι δείγμα του μεγέθους του συγγραφέα, ο οποίος καταφέρνει να δώσει στα γεγονότα και στις μορφές μια πολυσημία, που αντικατοπτρίζει την πολυσημία των ιστορικών φαινομένων και της ζωής.

Πηγή: https://www.miet.gr/book-list/?author=salloystios

Please follow and like us:
error0

Ιούλιος Καίσαρας (13 Ιουλίου 100 π.Χ.-15 Μαρτίου 44 π.Χ.)

Ιούλιος Καίσαρας

Ο Γάιος Ιούλιος Καίσαρ ήταν Ρωμαίος πολιτικός, στρατηγός και αξιόλογος συγγραφέας της λατινικής ιστοριογραφίας. Έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στον μετασχηματισμό της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Το 60 π.Χ., ο Καίσαρ, ο Μάρκος Λικίνιος Κράσσος και ο Πομπήιος σχημάτισαν πολιτική συμμαχία που κυριάρχησε στη ρωμαϊκή πολιτική για αρκετά χρόνια. Οι προσπάθειές τους να συγκεντρώσουν εξουσία βρήκαν αντίδραση εντός της Ρωμαϊκής Συγκλήτου. Οι νίκες του Καίσαρα στους Γαλατικούς Πολέμους, που ολοκληρώθηκαν το 51 π.Χ., επεξέτειναν το έδαφος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας μέχρι τη Μάγχη και τον Ρήνο. Ο Ιούλιος Καίσαρ έγινε ο πρώτος Ρωμαίος στρατηγός που έχτισε γέφυρα στο Ρήνο και πραγματοποίησε την πρώτη εισβολή στη Μεγάλη Βρετανία.

Ο πολιτικός

Ο Καίσαρ είχε φτάσει στο συμπέρασμα ότι το κράτος (res publica) δεν ήταν τίποτα, ένα όνομα μόνο χωρίς σώμα ή μορφή. Ήδη από την εποχή της επικράτησής του η παραδοσιακή μορφή του ρωμαϊκού πολιτεύματος, η συγκλητική κυριαρχία των ευγενών με τα δημοκρατικά στοιχεία που περιείχε, είχε καταργηθεί. Ο αριστοκράτης Καίσαρ κυριάρχησε της Συγκλήτου των αριστοκρατικών και ο αρχηγός της φιλολαϊκής παράταξης Καίσαρ κατέπνιξε τις φωνές των ομοϊδεατών του. Κι όλα αυτά παρά τη διατήρηση των θεσμών και τις φροντίδες του για τον λαό. Η δολοφονία του δεν έσωσε καμιάν από τις δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις. Μετά από δεκαπέντε χρόνια εμφυλίων πολέμων εγκαθιδρύθηκε πολίτευμα το οποίο ναι μεν είχε όλα τα τυπικά γνωρίσματα του παλαιού καθεστώτος, ήταν όμως μοναρχία. Το καθεστώς που ετοίμασε-υπέδειξε ήταν η βάση για τον χρυσούν αιώνα του Αυγούστου.

Ο στρατηγός

Στη στρατιωτική ιστορία, ο Ιούλιος Καίσαρ θεωρείται ένας από τους τρεις μεγάλους στρατηλάτες του αρχαίου κόσμου (Μέγας Αλέξανδρος, Αννίβας, Ιούλιος Καίσαρ). Κέρδιζε όλους του πολέμους ακόμη κι όταν έχανε τις πρώτες μάχες. Ο Πλούταρχος τον θεωρεί ανώτερο από όλους τους μέχρι τότε Ρωμαίους στρατηγούς, κρίνοντας από τις δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες των τόπων στους οποίους πολέμησε, την έκταση των χωρών που κατέκτησε, το πλήθος και το πάθος των εχθρών, και την αφοσίωση που ενέπνεε στον στρατό του.

Ο συγγραφέας

Σώθηκαν δύο ιστορικά έργα του Καίσαρα για τους πολέμους στους οποίους αυτός πρωταγωνίστησε. Τα Απομνημονεύματα περί του Γαλατικού Πολέμου και τα Απομνημονεύματα περί του Εμφυλίου Πολέμου. Το πρώτο αναφέρεται στην κατάκτηση της Γαλατίας και το δεύτερο στη διαμάχη του με τον Πομπήιο. Και τα δύο είναι γραμμένα σε τρίτο πρόσωπο. Παρά την εξυπακουόμενη έλλειψη απόλυτης αντικειμενικότητας, τα βιβλία αυτά είναι πολύτιμη πηγή για τα γεγονότα της εποχής. Άλλα έργα του δεν σώθηκαν. Ο Κικέρων επαινεί τα Απομνημονεύματα και τους λόγους του και τον θεωρεί τον μεγαλύτερο ρήτορα, ίσως όμως αυτό να ήταν ένας ακόμη ελιγμός του όντως μεγαλύτερου ρήτορα. Είχε γράψει επίσης Περί Αναλογίας, τον Αντικάτωνα και ένα ποίημα με τίτλο Ταξίδι.

Ο εραστής

Πέρα από την υπόνοια ομοφυλοφιλίας στη σχέση του με τον βασιλιά της Βιθυνίας Νικομήδη -που ο Σουητώνιος την αναφέρει ως μοναδική φήμη τέτοιας μορφής αλλά επιμένει σ΄αυτήν με προφανή ευχαρίστηση-[ ο Καίσαρ υπήρξε ακαταπόνητος εραστής. Κατά τον Σουητώνιο πάντα, είχε σχέσεις με πολλές γυναίκες μεταξύ των οποίων και με τις συζύγους του Κράσσου και του Πομπήιου. Πάνω απ’ όλες αγάπησε τη Σερβιλία, τη μητέρα του Βρούτου -για την οποία ελέχθη ότι του εξέδιδε την κόρη της Τερτία, σύζυγο εν συνεχεία του αρχισυνωμότη Γάιου Κάσσιου- και την Κλεοπάτρα. Η δράση ήταν τόση που όταν τέλεσε θρίαμβο για την κατάκτηση της Γαλατίας, οι στρατιώτες του τραγουδούσαν «Πολίτες, κλειδώστε τις γυναίκες σας, γιατί έρχεται ο φαλακρός μοιχός».

Αποτίμηση

Μέγας στρατηγός και χαρισματικός πολιτικός, ο Ιούλιος Καίσαρ. Αν και αριστοκρατικής καταγωγής, τάχθηκε με το μέρος της φιλολαϊκής παράταξης στη διαμάχη της με τη συγκλητική, κατέκτησε τη Γαλατία, ολοκλήρωσε την κατάκτηση της Ιβηρικής χερσονήσου, εισέβαλε στη Βρετανία και ανέκοψε τις γερμανικές εισβολές. Όταν νίκησε τον μεγάλο αντίπαλό του Πομπήιο και επικράτησε οριστικά, κατάργησε ουσιαστικά τόσο τη συγκλητική όσο και τη λαϊκή κυριαρχία και επέβαλε το ηγεμονικό καθεστώς. Άλλαξε το πολίτευμα της κοσμοκράτειρας Ρώμης και το όνομά του έφεραν οι μετέπειτα αυτοκράτορές της και έγινε ύστερα συνώνυμο του απόλυτου μονάρχη, του αυτοκράτορα (Κάιζερ, Τσάρος). Δολοφονήθηκε από τους οπαδούς της παλαιάς τάξης πραγμάτων αλλά οι αλλαγές που επέφερε και οι κατακτήσεις που έκανε διατηρήθηκαν για αιώνες.

Ο Καίσαρ θεωρείται μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας ιστορίας. Ο Μόμμσεν τον θεωρεί γέφυρα της Ιστορίας μεταξύ Ελλάδος, Ρώμης και σύγχρονης εποχής. Οι κατακτήσεις του εκλατίνισαν τη Γαλατία και την Ιβηρική, διέδωσαν τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό στην Ευρώπη και ανέστειλαν για τετρακόσια χρόνια τις επιδρομές των βαρβάρων.
Ο Κικέρων έγραψε : Δεν είναι το τείχος των Άλπεων, ούτε το αφρισμένο κύμα του Ρήνου, η ασπίδα και το φράγμα κατά της εισβολής των βαρβάρων, αλλά τα όπλα και η στρατηγική ικανότητα του Καίσαρα.

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Ιούλιος_Καίσαρας



Please follow and like us:
error0