Ο Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988)

Ο Τάσος Λειβαδίτης (πλήρες όνομα Αναστάσιος-Παντελεήμων Λειβαδίτης) (20 Απριλίου 1922 – 30 Οκτωβρίου 1988) ήταν σημαντικός Έλληνας ποιητής. Γεννήθηκε και πέθανε στην Αθήνα. Καταγόταν από την Κοντοβάζαινα Γορτυνίας, από την πλευρά του πατέρα του, Λύσανδρου Λειβαδίτη.

Ο Τάσος Λειβαδίτης

Ο Βίος του Τάσου Λειβαδίτη

Ο Τάσος Λειβαδίτης ήταν γιος του Λύσανδρου και της Βασιλικής, γεννήθηκε στην Αθήνα το βράδυ της Αναστάσεως του 1922. Είχε τέσσερα μεγαλύτερα αδέρφια, μια αδερφή και τρεις αδερφούς. Αδερφός του ήταν ο ηθοποιός Αλέκος Λειβαδίτης. Tο 1946 παντρεύεται τη Mαρία Στούπα, κόρη του Γεωργίου Στούπα και της Aλεξάνδρας Λογοθέτη και απέκτησε μαζί της μία κόρη. Θα γράψει για αυτήν το «Ερωτικό» το οποίο είναι από τα λίγα ποιήματα που υπάρχουν ηχογραφημένα σε απαγγελία του ίδιου του ποιητή.

Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όμως τον κέρδισε η λογοτεχνία και συγκεκριμένα η ποίηση. Ανέπτυξε έντονη πολιτική δραστηριότητα στο χώρο της αριστεράς. Τον αποκάλεσαν «Ποιητή του Έρωτα και της Επανάστασης». Κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών ανήκε σε ομάδα της ΕΠΟΝ που διοργάνωνε εράνους και διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις, χωρίς να πάρει μέρος ως μάχιμος. Η δράση του αυτή είχε ως συνέπεια να συλληφθεί και να εξοριστεί. Αφέθηκε ελεύθερος μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Το 1948 συλλαμβάνεται και εξορίζεται στο Μούδρο. Μεταφέρθηκε μετά από ένα χρόνο στη Μακρόνησο όπου ξεκίνησε τη συγγραφή του «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου». Μεταφέρθηκε στον Αϊ Στράτη κι από κει στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα, απ’ όπου αφέθηκε ελεύθερος το 1951. Τελικά το δικαστήριο (Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, 10 Φεβρουαρίου 1955) τον απάλλαξε λόγω αμφιβολιών.

Στο ελληνικό κοινό ο Τάσος Λειβαδίτης εμφανίστηκε το 1946, μέσα από τις στήλες του περιοδικού «Ελεύθερα Γράμματα» με το ποίημα «Το τραγούδι του Χατζηδημήτρη». Το 1947 συνεργάστηκε στην έκδοση του περιοδικού «Θεμέλιο». Το 1952 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική σύνθεση με τίτλο «Μάχη στην άκρη της νύχτας» και εργάστηκε επίσης σαν κριτικός ποίησης στην εφημερίδα Αυγή, από το 1954 – 1980 (με εξαίρεση τα έτη 1967-74 που η εφημερίδα είχε κλείσει λόγω δικτατορίας) και το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» (1962-1966), όπου δημοσίευσε πολιτικά και κριτικά δοκίμια.

Στο διάστημα της Χούντας των Συνταγματαρχών ο ποιητής για βιοποριστικούς λόγους μεταφράζει ή διασκευάζει λογοτεχνικά έργα για λαϊκά περιοδικά ποικίλης ύλης με το ψευδώνυμο Pόκκος.

Ο Τάσος Λειβαδίτης πέθανε στην Αθήνα 30 Οκτωβρίου 1988, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής. Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν χειρόγραφα ανέκδοτα ποιήματά του με τον τίτλο «Χειρόγραφα του Φθινοπώρου».

Διακρίσεις του Τάσου Λειβαδίτη

Ο Τάσος Λειβαδίτης τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο ποίησης στο Παγκόσμιο Φεστιβάλ Νεολαίας στη Βαρσοβία (1953 για τη συλλογή του «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου»), το πρώτο βραβείο ποίησης του Δήμου Αθηναίων (1957 για τη συλλογή του «Συμφωνία αρ.Ι»), το Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1976 για τη συλλογή «Βιολί για μονόχειρα»), το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης (1979 για το «Εγχειρίδιο ευθανασίας»).
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της «Εταιρείας Συγγραφέων».Έγραψε επίσης κι ένα μικρό τόμο με τίτλο: «Έλληνες ποιητές», ο οποίος αναφέρεται στις συλλογές που εκδόθηκαν την περίοδο 1978-1981, και αποτελεί μια απογραφή 74 ποιητικών συλλογών.

Όπως σημειώνει ο Τίτος Πατρίκιος, φίλος και συνεργάτης του Λειβαδίτη, ήταν τόσο αφοσιωμένος στην ποίηση ώστε όσα ποιήματα του έστελναν «τα διάβαζε όλα ως το κόκαλο και όσο μεγαλύτερη αξία τους έβρισκε, τόσο την αναγνώριζε και τη διακήρυσσε». Και παρακάτω: «άσκησε την κριτική με διεισδυτική ευαισθησία, με στοχασμό που δεν κατέληγε σε κάποια κανονιστικότητα, με άνοιγμα σε όλους τους τρόπους της ποίησης και αγάπη για όλους τους ποιητές, χωρίς εύνοιες και πατερναλισμούς».

Στα Ελληνικά ΜΜΕ έχουν πραγματοποιηθεί πολλά αφιερώματα στον ποιητή. Σε ακαδημαϊκή έρευνα που προβλήθηκε από την ΕΡΤ υπογραμμίζεται ως σημαντική η τάση γνωστοποίησης των ποιημάτων του μέσα από τα social media. Έτσι που θεωρείται αξιοσημείωτος ο τρόπος που αγγίζει σήμερα τους ανθρώπους της εποχής, κάποιος που αποτελεί το ακριβώς αντίθετο αυτής της εποχής. Δηλαδή «σε καιρούς μεταμοντέρνου καπιταλισμού, συγκινεί τους ανθρώπους ένας μοντέρνος κομμουνιστής».

Ο Τάσος Λειβαδίτης γράφει

  • Ποίηση:
  1. «Μάχη στην άκρη της νύχτας». Αθήνα, Κέδρος, 1952.
  2. «Αυτό το αστέρι είναι για όλους μας». Αθήνα, Κέδρος, 1952.
  3. «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου». Αθήνα, Κέδρος,1953.
  4. «Ο άνθρωπος με το ταμπούρλο». Αθήνα, Κέδρος, 1956.
  5. «Συμφωνία αρ.Ι». Αθήνα, Κέδρος, 1957.
  6. «Οι γυναίκες με τ’ αλογίσια μάτια». Αθήνα, Κέδρος, 1958.
  7. «Καντάτα». Αθήνα, Κέδρος, 1960.
  8. «25η ραψωδία της Οδύσσειας. Αθήνα, Κέδρος, 1963.
  9. «Ποίηση (1952-1963)». Αθήνα, Κέδρος, 1965.
  10. «Οι τελευταίοι». Αθήνα, Κέδρος, 1966.
  11. «Νυχτερινός επισκέπτης». Αθήνα, Κέδρος, 1972.
  12. «Σκοτεινή πράξη». Αθήνα, Κέδρος, 1974.
  13. «Οι τρεις». Αθήνα, Κέδρος, 1975.
  14. «Ο διάβολος με το κηροπήγιο». Αθήνα, Κέδρος, 1975.
  15. «Βιολί για μονόχειρα». Αθήνα, Κέδρος, 1976.
  16. «Ανακάλυψη». Αθήνα, Κέδρος, 1978.
  17. «Ποιήματα (1958-1963)». Αθήνα, Κέδρος, 1978.
  18. «Εγχειρίδιο ευθανασίας». Αθήνα, Κέδρος, 1979
  19. «Ο Τυφλός με το λύχνο». Αθήνα, Κέδρος, 1983
  20. «Βιολέτες για μια εποχή». Αθήνα, Κέδρος, 1985.
  21. «Μικρό βιβλίο για μεγάλα όνειρα». Αθήνα, Κέδρος, 1987.
  22. «Τα χειρόγραφα του Φθινοπώρου». Αθήνα, Κέδρος, 1990.
  23. «Απάνθισμα». Αθήνα, Κέδρος, 1997.
  24. Συγκεντρωτικές εκδόσεις:
    1. «Ποίηση 1» (1952-1966). Αθήνα, Κέδρος, 1985.
    2. «Ποίηση 2» (1972-1977). Αθήνα, Κέδρος, 1987.
    3. «Ποίηση 3» (1979-1987). Αθήνα, Κέδρος, 1988.
  • Πεζογραφία:
  1. «Το εκκρεμές». Αθήνα, Κέδρος, 1966.

Στίχοι του μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη, στο δίσκο «Πολιτεία» (1961), «Της εξορίας» (1976), «Πολιτεία Γ’ – Οκτώβρης ’78» (1976), «Τα Λυρικά» (1977), «Λειτουργία Νο2: Για τα παιδιά που σκοτώνονται στον πόλεμο» (1987), τον Μάνο Λοΐζο στο δίσκο «Για μια μέρα ζωής» (1980), τον Γιώργο Τσαγκάρη στο δίσκο «Φυσάει» (1993) με ερμηνευτή το Βασίλη Παπακωνσταντίνου και τη συμμετοχή του ηθοποιού Γιώργου Μιχαλακόπουλου, τον Μιχάλη Γρηγορίου στο δίσκο «Σκοτεινή πράξη, ένα Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη» (1997) και από το συγκρότημα Όναρ στο δίσκο «Αλαντίν, τελειώσαν οι ευχές σου» (2003).

Συνυπέγραψε ακόμη με τον Κώστα Κοτζιά τα σενάρια των ελληνικών ταινιών «Ο θρίαμβος» και «Συνοικία το όνειρο» σε σκηνοθεσία του Αλέκου Αλεξανδράκη. Τα ποιήματά του μεταφράστηκαν στα Ρωσικά, Σερβικά, Ουγγρικά, Σουηδικά, Ιταλικά, Γαλλικά, Αλβανικά, Βουλγαρικά, Κινεζικά και Αγγλικά.

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Τάσος_Λειβαδίτης

Ο κορονοϊός των όρχεων

Στην προσπάθειά τους να εντοπίσουν τον τρόπο επίδρασης του κορονοϊού στον ανθρώπινο οργανισμό, Αμερικανοί επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο κορονοϊός καθυστερεί να αποβληθεί από τον ανδρικό οργανισμό. Συνεχίζοντας την έρευνα διαπίστωσαν ότι η αιτία του φαινομένου αυτού μπορεί να οφείλεται στους όρχεις.

Οι εν λόγω επιστήμονες συμπεραίνουν ότι το εν λόγω ανατομικό μέρος των ανδρών αποτελεί «ευαίσθητο σημείο» αυξάνοντας τις πιθανότητές τους να αρρωστήσουν βαριά από τη λοίμωξη που προκαλεί ο κορονοϊός Covid-19, καθώς διαθέτουν σε αφθονία τα κύτταρα που προσελκύουν τον ιό.

Ο κορονοϊός των όρχεων

Η μελέτη

Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μικρή μελέτη για να εξετάσουν την ταχύτητα αποβολής του κορονοϊού από τον οργανισμού. Η μελέτη αυτή αφ’ ενός έδειξε ότι ο κορονοϊός είναι πιο επίμονος στους άνδρες. Αφ’ ετέρου οδήγησε σε μία θεωρητική εξήγηση για την διαφορά μεταξύ των δύο φύλων που έχει παρατηρηθεί από τις αρχές κιόλας της πανδημίας.

Η θεωρία αυτή επικεντρώνεται στους όρχεις και στα κύτταρα στα οποία προσκολλάται ο κορονοϊός. Τα κύτταρα αυτά είναι όσα εκφράζουν μία πρωτεΐνη που λέγεται μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης 2 (ACE2).

Η ACE2 φυσιολογικά συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Βρίσκεται προσκολλημένη στην εξωτερική επιφάνεια (κυτταρική μεμβράνη) ορισμένων κυττάρων του σώματος και ειδικότερα στα επιθηλιακά κύτταρα των πνευμόνων, του λεπτού εντέρου, των νεφρών, της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων.

Τα όργανα αυτά είναι εκείνα που πλήττει περισσότερο ο κορονοϊός. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα επιθηλιακά κύτταρά τους λειτουργούν ως «πόρτα» για την είσοδο του ιού στον οργανισμό, αφού ο κορονοϊός ενώνεται με την ACE2 και εισβάλλει στο εσωτερικό τους.

Οι όρχεις, η ACE2 και ο κορονοϊός

Ωστόσο και οι όρχεις διαθέτουν υψηλά επίπεδα της ACE2, ενώ αντιθέτως οι ωοθήκες όχι. Οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη νέα μελέτη εξέφρασαν τη θεωρία ότι οι όρχεις αποτελούν πρόσθετη «πύλη εισόδου» για τον κορονοϊό. Και επειδή είναι εγγενώς «προστατευμένοι» από τις επιθέσεις του ανοσοποιητικού, αποτελούν το τέλειο «καταφύγιο» γι’ αυτόν. Έτσι, ο κορονοϊός «κρύβεται» σε αυτούς και γι’ αυτό είναι πιο επίμονος και πιο επιθετικός στους άνδρες, λένε.

Την θεωρία αυτή εκφράζουν σε προκαταρκτική ανάρτησή στους στον σέρβερ επιστημών Υγείας MedRxiv. Στην ιστοσελίδα αυτή οι ερευνητές αναρτούν τις αδημοσίευτες μελέτες τους. Σε αντίθεση με τις μελέτες που δημοσιεύονται στις ιατρικές επιθεωρήσεις, οι εργασίες σε αυτόν τον σέρβερ δεν έχουν αξιολογηθεί ακόμα από ανεξάρτητη ομάδα επιστημόνων.

Πώς έγινε η έρευνα

Τη νέα μελέτη πραγματοποίησε ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής μία ογκολόγο στη Νέα Υόρκη και τη μητέρα της, μικροβιολόγο στη Βομβάη της Ινδίας. H Dr Aditi Shastri, ογκολόγος στο Ιατρικό Κέντρο Montefiore, και η Dr Jayanthi Shastri από το Εθνικό Ιατρικό Κολλέγιο Topiwala, συμπεριέλαβαν στην μελέτη τους ασθενείς που νοσηλεύονταν στο νοσοκομείο με τη λοίμωξη που προκαλεί ο νέος κορονοϊός, καθώς και μολυσμένους συγγενείς τους.

Οι ερευνητές υπέβαλλαν μέρα παρά μέρα τους εθελοντές τους σε εξετάσεις, καταγράφοντας το ιϊκό φορτίο στον οργανισμό τους. Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν σε πόσο καιρό θα αποβαλλόταν ο κορονοϊός από τον οργανισμό τους.

Όπως διαπίστωσαν, στις 20 γυναίκες που εξέτασαν, η μέση διάρκεια αποβολής του ιού ήταν 4 ημέρες. Ωστόσο στους 48 άνδρες έφτασε τις 6 ημέρες. Η τάση αυτή επιβεβαιώθηκε σε τρεις μακρινές οικογένειες ασθενών, τα μέλη των οποίων επίσης υποβλήθηκαν στην ίδια διαδικασία.

Οι ερευνητές λένε ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην παρατηρούμενη διαφορά μεταξύ των φύλων. Οι άνδρες, λ.χ., είναι πιθανότερο να καπνίζουν, να έχουν υπέρταση και να πάσχουν από στεφανιαία νόσο. Όλοι αυτοί οι παράγοντες προδιαθέτουν στην ανάπτυξη πιο σοβαρής νόσου από τον νέο κορονοϊό.

Αν, όμως, ευσταθεί η νέα θεωρία, τότε ο κορονοϊός Covid-19 θα μπορούσε κάλλιστα να μεταδίδεται και με την σεξουαλική επαφή, λέει η νεώτερη Dr Shastri. «Αν ο κορονοϊός κρύβεται στους όρχεις, μπορεί κάλλιστα να εκκρίνεται στο σπερματικό υγρό», είπε.

Η θεωρία αυτή θα μπορούσε να εξηγεί γιατί οι άνδρες πεθαίνουν σε πολύ υψηλότερα ποσοστά απ’ ό,τι οι γυναίκες. Παρότι είναι παρόμοια η αναλογία ανδρών-γυναικών που νοσούν, σε Κίνα, Νότια Κορέα, Ιταλία, ΗΠΑ και αλλού οι θανόντες είναι πολύ συχνότερα άνδρες. Ακόμα και στη χώρα μας, οι άνδρες που έχουν χάσει τη ζωή τους αποτελούν το σχεδόν 74% των θυμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΟΔΥ.

Οι ερευνητές λένε ότι η θεωρία τους πρέπει τώρα να ελεγχθεί σε κυτταρικές καλλιέργειες, ζώα και σε ασθενείς που ανάρρωσαν από τον ιό.

Πηγή: https://www.tovima.gr

Η Μακεδονία (650π.Χ.-…)

Το μεγαλύτερο γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδας είναι η Μακεδονία. Από Βορρά συνορεύει με τα Σκόπια και τη Βουλγαρία, προς την Ανατολή με τη Θράκη, προς τη Δύση με την Ήπειρο και προς το Νότο με τη Θεσσαλία, ενώ βρέχεται από το Αιγαίο Πέλαγος.

Η Μακεδονία

Η Μακεδονία και οι Μακεδόνες

Η αρχαιολογική και ιστορική έρευνα οδήγησε στο συμπέρασμα πως ο σχηματισμός των Δωριέων συντελέστηκε κατά τη διάρκεια της 2ης χιλιετίας π.Χ. και ως τα μέσα του 13ου αιώνα. Τόπος η κεντρική Στερεά. Συστατικά τους πολλά και ένας κλάδος των Μακεδνών που έφτασε στην περιοχή το αργότερο ως τα 1400π.Χ.. Ένας άλλος κλάδος εγκαταστάθηκε στα βουνά της Πιερίας, απ΄όπου ένα κομμάτι (οι Μάγνητες) αποσπάστηκε και έφτασε στη χώρα που ονομάστηκε Μαγνησία. Ο κύριος όγκος των Μακεδνών έμεινε στην Πιερία και έγινε γνωστός ως Μακεδόνες. Γι’ αυτό ο Ησίοδος θεωρεί τον Μακεδόνα και τον Μάγνητα αδέλφια και ανήψια του Έλληνα. Γι’ αυτό ο βασιλιάς Αλέξανδρος Α’ απέδειξε πως ήταν απόγονος του Ηρακλή, όπως και οι Σπαρτιάτες βασιλείς.

Πριν φτάσουν στα βουνά της Πιερίας οι Μακεδνοί εντοπίζονται στη Λάκμο της Πίνδου και οι Βοιωτοί στο όρος Βόιον της Πίνδου σύμφωνα με τον Ηρόδοτο. Ακόμη ο Ηρόδοτος σημειώνει πως στο «δωρικό και μακεδνό» έθνος ανήκουν οι Λακεδαιμόνιοι, οι Κορίνθιοι, οι Σικυώνιοι, οι Επιδαύριοι και οι Τροιζήνιοι. Ο πατέρας της ιστορίας δικαιώνεται από τα ευρήματα. Η αφήγηση του Ηρόδοτου για το πως δημιουργήθηκαν οι Δωριείς, δεν διαφέρει από την πραγματικότητα που αποκάλυψε η ιστορική έρευνα. Γράφει για τους Λακεδαιμονίους: «Στον καιρό της βασιλείας του Δευκαλίωνα, κατοικούσαν στην περιοχή της Φθιώτιδας, ενώ στον καιρό του Δώρου, γιου του Έλληνα, κατοικούσαν στην περιοχή γύρω από την Όσσα και στον Όλυμπο, που ονομάζεται Εστιαιώτιδα. Και όταν τους ξεσήκωσαν από εκεί οι Κάδμιοι, κατοίκησαν στην Πίνδο με το όνομα Μακεδνοί. Από εκεί μετατοπίστηκαν στην Δρυοπίδα και έφτασαν στην Πελοπόννησο με το όνομα Δωριείς».

Σήμερα πιστεύεται ότι Αχαιοί και Δωριείς δεν ξεχώριζαν, εκτός ίσως από το ότι οι Δωριείς ήταν οι επαρχιώτες του μυκηναϊκού κράτους, γύρω από τη Δωρίδα και τη Φθιώτιδα. Προχώρησαν νοτιότερα με την κατάρρευση της μυκηναϊκής κυριαρχίας. Τοπωνύμια, μύθοι και παραδόσεις συνηγορούν σ’ αυτό. Ο Πηνειός υπάρχει στην Πελοπόννησο, τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία. Το Άργος στην Πελοπόννησο και τη Μακεδονία. Η Πίνδος στην Ήπειρο όπου συναντώνται πρώτη φορά οι Μακεδνοί, αλλά και στη Δωρίδα, ως μέλος της Δωρικής τετράπολης. Ορέστης στο Άργος, Ορεστικό στη Μακεδονία, όπου η περιοχή γύρω από την Καστοριά ονομαζόταν Ορεστίς και θεωρήθηκε κοιτίδα της μακεδονικής δυναστείας των Τημενιδών. Ο Τήμενος ήταν από τους αρχηγούς της καθόδου των Ηρακλειδών και του έλαχε το Άργος. Λεβαδειά έχουμε στην Βοιωτία, Λεβαία λεγόταν η πόλη της Μακεδονίας, που ήταν κατά τον Ηρόδοτο, ο πρώτος σταθμός του Περδίκκα και των αδελφών του όταν έφτασαν από το Άργος. Από εκεί έφυγαν στα κρυφά και κατέληξαν στα Πιέρια βουνά. Από εκεί ξεχύθηκαν οι Μακεδόνες ανάμεσα στα 700 με 650 π.Χ. Ο Αλέξανδρος Α’ το 500π.Χ. ονόμαζε τον Περδίκκα έβδομο πρόγονο του, οι επτά γενιές πίσω μας πάνε στο 710π.Χ.

Οι Μακεδόνες στις Αιγές

Γύρω στα 650π.Χ., λοιπόν, οι Μακεδόνες ξεχύνονται στα Πιέρια όρη στον κάμπο της Ημαθίας, κατέκτησαν τη δυτική πλευρά του και ίδρυσαν τη πρωτεύουσα τους, τις Αιγές, εκεί που βρίσκεται σήμερα η Έδεσσα. Τουλάχιστον τέσσερις πόλεις υπήρχαν στην αρχαιότητα με το όνομα «Αιγές»: η μακεδονική, η αχαϊκή κοντά στο σημερινό Διακοφτό, η αιολική κοντά στη Σμύρνη και η ευβοϊκή κοντά στο σημερινό χωριό Λίμνη. Μια παράδοση θέλει τις Αιγές να προϋπήρχαν τουλάχιστον πενήντα με εκατό χρόνια. Σύμφωνα με αυτή, την πόλη ίδρυσε ο Κάρανος, που ήταν ο γενάρχης των βασιλιάδων της Μακεδονίας. Κατά την παράδοση, ο Κάρανος ήταν αδελφός ή γιος του Φείδωνα, βασιλιά του Άργους, ο οποίος έζησε τον 8ο αιώνα π.Χ. Ο Κάρανος έφυγε από την πατρίδα του, έφτασε στη Μακεδονία και ακολουθώντας τις επιταγές κάποιου χρησμού του μαντείου των Δελφών πήρε από πίσω ένα κοπάδι κατσίκες και εκεί που οι κατσίκες έπεσαν να κοιμηθούν έχτισε τις Αιγές.

Η Μακεδονία πριν την ακμή της

Αρχικά το βασίλειο των Μακεδόνων εκτεινόταν σε μικρή έκταση. Η συνεχής ανάπτυξη της όμως ξεπέρασε τα φυσικά της όρια. Αυτή η διαδοχική εξάπλωση του βασιλείου της Μακεδονίας δημιούργησε δυσκολίες στους αρχαίους συγγραφείς που συχνά συνέχεαν τα σύνορα του κράτους με τα γεωγραφικά όρια του.

Η Μακεδονία επί Περδίκκα περιελάμβανε τις εξής περιοχές: Ημαθία: Αρχικά ονομαζόταν έτσι όλη η πεδιάδα ως τον Θερμαϊκό Κόλπο. Όταν την κατέλαβαν οι Μακεδνοί, με το όνομα αυτό προσδιοριζόταν η περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Λουδία και Αλιάκμονα. Και επειδή στην περιοχή αυτή δημιουργήθηκε ο πυρήνας του βασιλείου, την είπαν και Μακεδονία. Περιελάμβανε τις πόλεις Αιγές, αρχαία πρώτη πρωτεύουσα και ιερή τοποθεσία όπου θάβονταν οι βασιλείς, Βέροια, Κίτιο (Νάουσα) κ.α.

Πιερία: Ονομαζόταν έτσι από τους παλιούς κατοίκους της, τους Πίερες, που, μετά τη μακεδονική κατάκτηση, εκδιώχθηκαν στο πρόποδες του Παγγαίου. Εκτεινόταν στην παραλία, νότια της Ημαθίας, από τον Αλιάκμονα ως τον Όλυμπο και τον ποταμό Πηνειό. Περιελάμβανε τις αρχαιότερες αποικίες των Ερετριέων, τις παραλιακές Μεθώνη (Ελευθεροχώρι), και Πύδνα (Κίτρο), το Δίον, το Λείβηθρον, την Πίμπλεια, το Ηράκλειον (Πλαταμώνας).

Βοττιαία: Ονομαζόταν έτσι από τους Βοττιαίους που αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στη Χαλκιδική, όταν οι Μακεδόνες κατέκτησαν την περιοχή. Βρισκόταν ανάμεσα στους ποταμούς Αξιό και Λουδία, βορειοανατολικά της Ημαθίας (Γιαννιτσά και τμήμα της Γευγελής) και περιελάμβανε τις πόλεις Πέλλα, πρωτεύουσα από την εποχή του Αρχέλαου), Ιχνές, Άλωρος, Κύρρος, Αμυδώνα, Εύρωπος, Αταλάντη, Γορτυνία, Ειδομένη (Γευγελή).

Μυγδονία: Περιοχή των Μυγδόνων που μετά την άφιξη των Μακεδόνων μετανάστευσαν πέρα από το Στρυμόνα. Εκτεινόταν από τη Βοττιαία και τον Αξιό ως τον ποταμό Γαλλικό (τότε Εχέδωρο) και την κοιλάδα της Καλαμαριάς (τότε του Ανθεμούντα). Επί μεγάλου Αλεξάνδρου Α’, η Μυγδονία έφτανε ως τον κόλπο του Στρυμόνα. Πόλεις που υπήρχαν εκεί ήταν η Απολλωνία, η Αρεθούσα, η Θέρμη, από την οποία ο κόλπος ονομάστηκε Θερμαϊκός κ.α..

Εορδαία: Ονομαζόταν έτσι από τους παλαιότερους κατοίκους της, Εορδείς, και απλωνόταν δυτικά της Ημαθίας και του Βέρμιου ως τη λίμνη Βεγορίτιδα. Περιελάμβανε τις πόλεις Βέγορα, Άρνισσα, Εορδαία.

Αλμωπία: Ονομαζόταν από τους παλαιότερους κατοίκους της Άλμωπες και περιελάμβανε την ορεινή περιοχή των μετέπειτα Μογλενών, βορειοδυτικά της Εορδαίας. Πόλεις της ήταν οι Άψαλος, Εύρωπος, Όρμας κ.α..

Στα χρόνια του Αλέξανδρου Α’ το βασίλειο της Μακεδονίας είχε απλωθεί προς τα ανατολικά και τα νότια. Σε αυτό περιλαμβάνονταν οι εξής περιοχές: Κρηστωνία: Οι παλαιοί κάτοικοι της, Κρήστωνες, είχαν εγκατασταθεί στην Χαλκιδική, γύρω από την Όλυνθο, και στη χερσόνησο του Άθω (τότε Ακτή). Απλωνόταν βορειοανατολικά στη Μυγδονία και είχε κύρια πόλη την Κρήστωνα.

Βισαλτία: Ονομαζόταν έτσι από τους Βισάλτες, παλαιότερους κατοίκους της, αποτελούσε συνέχεια της Κρηστωνίας και έφτανε ως τον Στρυμόνα (σημερινά Σώχος και Νιγρίτα). Το παλιό βασίλειο των Βισαλτών απλωνόταν σε όλη τη Χαλκιδική. Πόλεις της ήταν η Βισαλτία και οι Άργιλος, Κερδύλιο, Όσσα, Βέργα κ.α..

Ελιμεία ή Ελιμιώτιδα: Η χώρα των Ελιμιωτών, δυτικά της Πιερίας και νότια της Εορδαίας, στην πεδιάδα του Αλιάκμονα. Εκτεινόταν ως τα Καμβούνια στον Νότο και ως την Πίνδο δυτικά, διαγράφοντας τα σύνορα της Μακεδονίας με τη Θεσσαλία από τη μια πλευρά και την Ιλλυρία από την άλλη. Πόλεις της ήταν η Ελιμία, και οι Αιανή, Φυλακές, Εράτυρα κ.α. Οι κάτοικοι της περιοχής αρχικά δέχτηκαν την επικυριαρχία του Αλέξανδρου Α’ και αργότερα προσαρτήθηκαν στο βασίλειο.

Ορεστίς: Η χώρα των Ορεστών. Αρχικά το όνομα δινόταν σε όλη την περιοχή της δυτικής Μακεδονίας, αλλά αργότερα περιορίστηκε στην Καστοριά και τα γύρω της ως την Κορυτσά. Περιελάμβανε τις πόλεις Κήλητρο (Καστοριά) και Άργος.

Λυγκηστίς ή Λύγκος: Η χώρα των Λυγκηστών, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η κοιλάδα του Μοναστηρίου, γύρω από τη λίμνη Πρέσπα και ως την ανατολική όχθη της Αχρίδας (τότε Λυχνίτιδας). Στην περιοχή, αργότερα, ο Φίλιππος έχτισε την πόλη Ηράκλεια, Πελαγονία επί Ρωμαίων, Μοναστήρι σήμερα (Μπίτολα στα Σκόπια).