Μούσες

Οι Μούσες ήταν θεότητες πιστευόμενες ως εμπνεύστριες και προστάτριες ποικίλων μορφών της τέχνης και της επιστήμης. Γενεαλογούνται ως παιδιά του Δία και της Μνημοσύνης. Ο Ησίοδος κατονομάζει τις εξής εννιά: Κλειώ, Ευτέρπη, Θάλεια, Μελπομένη, Τερψιχόρη, Ερατώ, Πολύμνια, Ουρανία, Καλλιόπη. Αναφέρεται ότι οι Μούσες με το τραγούδι τους συντροφεύουν τους θεούς στα γεύματά τους στον Όλυμπο, εμφανίζονται στον Ελικώνα στην πηγή της Ιπποκρήνης ή στον Παρνασσό στην πηγή της Κασταλίας και συχνά οδηγούνται από τον Μουσηγέτη Απόλλωνα.

Μούσες

Οι Μούσες αναφερόμενες ως Μνείαι, ως κόρες της Μνημοσύνης, δηλαδή της μνήμης, υπενθυμίζουν, όπως πιστεύεται, στον ποιητή την ακριβή πορεία των πραγμάτων. Οι ίδιες θεωρούνται παντογνώστριες, έτσι λέγεται ότι γνωρίζουν την οίμη, δηλαδή τη γενική απόληξη των πραγμάτων. Οι Μούσες νοούνται σε στενή σχέση με την ελεύθερη φύση. Εξάλλου οι κόρες του Δία θεωρούνται και αδελφές του Ορειάδων των νυμφών του βουνού. Επίσης στενή πιστεύεται η σχέση των Μουσών με τις πηγές και έτσι και με τη γη.

Σε κάθε μία από τις Μούσες αποδίδεται αρμοδιότητα για ορισμένες μορφές τέχνης, ωστόσο αυτός ο καταμερισμός δεν παρουσιάζεται με μία ενιαία μορφή κατά την αρχαιότητα: 1) Καλλιόπη, Κορυφαία Μούσα, κιθαρωδία, ηρωική ποίηση, έπος, 2) Κλειώ: Ιστορία, κιθάρα, 3) Μελπομένη, Τραγωδία, Ελεγεία, Μέλος, 4) Ευτέρπη, Αυλός, 5) Ερατώ: Τραγούδι και Χορός, 6) Τερψιχόρη: Λύρα, 7) Ουρανία: Αστρονομία, 8) Θάλεια: Κωμωδία, 9) Πολύμνια, νάρβιτος χορός, παντομίμα, Γεωμετρία.

Λατρεία των Μουσών επισημαίνεται στην Αθήνα, όπου στο θέατρο του Διονύσου υπήρχε τιμητική θέση για τον ιερέα ή την ιέρειά τους, στη Λειβαδιά, στη Χαιρώνεια, στις Θεσπιές, στους Δελφούς, στην Ολυμπία, στην Τεγέα, στην Σπάρτη, στους Θούριους κ.α. Προτιμώμενες θέσεις της λατρείας τους ήταν οι κορυφές, τα σπήλαια και οι πηγές. Το Μουσείο (ένδειξη για τον χώρο λατρεία των Μουσών) συνήθως διέθετε βωμό, ενώ ναός για τις Μούσες ήταν κάτι σπάνιο. Αγάλαμτα Μουσών βρίσκονται συχνά και σε ναούς άλλων θεών.

Οι Μούσες ίσχυαν ως προστάτριες κάθε πνευματικής δραστηριότητας και έτσι τις τιμούσαν σε όλα τα κέντρα της αρχαίας επιστήμης με θυσίες και κάποτε με σχολικές εορτές (Μουσεία) με μουσικούς και λογοτεχνικούς αγώνες. Οι ποιητικές αφιερώσεις δεν έχουν λατρευτικό, αλλά λογοτεχνικό χαρακτήρα και ανάγονται στο έντονα υποκειμενικό βίωμα του ποιητή, που πιστεύει ότι αναγνωρίζει την κλίση του.

Η ετυμολογία του ονόματος των Μουσών είναι αμφισβητούμενη, ωστόσο, όπως συνάγεται από την κανονική φωνητική μεταβολή στις διάφορες διαλέκτους, πρόκειται ασφαλώς για ινδοευρωπαϊκή λέξη. Αν και ο αριθμός των Μουσών δεν ήταν ποτέ προσδιορισμένος ακριβώς, φαίνεται οτι ο ενικός είναι ήταν η πρώτη μορφή, επειδή η Μούσα είναι η θεότητα του κάθε ποιητή. Ο πληθυντικός προέκυψε από το βίωμα ότι ο κάθε ποιητής έχει μία δική του Μούσα, αν και γενικά παρέμεινε η σκέψη, μήπως πρόκειται πάντα για την ίδια Μούσα. Η τάση για κάποιο δομοκρατικό πληθυντικό και το πρότυπο άλλων θεϊκών τριάδων (Ώρες, Χάριτες) φαίνεται ότι οδήγησε στην αποδοχή τριών Μουσών. Σε αυτή βέβαια πρέπει να αναχθεί και ο ευρύτερα διαδεδομένος τύπος των εννέα Μουσών.

Με πληροφορίες από: Παγκόσμια Μυθολογία

Please follow and like us:
error
fb-share-icon
error

Enjoy this blog? Please spread the word :)